Facebook Takip edebilirsiniz

7 Kasım 2014 Cuma

Nasıl doğum borçlanması yaparsınız?

  

Nasıl doğum borçlanması yaparsınız?

İzmir'den okurumuz Bilge Canan Öztürk soruyor: "Bünyamin bey, 1962 doğumluyum. 1994,1997, 2000 doğumlu üç çocuğum var. Halen 3540 gün sigortalı çalışmışlığım var. 1992'de Nisan ayında sigortalı olmuştum. Çalışmıyorum, ev kadınıyım. Doğum borçlanması yaparak emekli olabilir miyim? Doğam borçlanması nasıl oluyor?"

Sayın okurum, bilindiği üzere halk arasında Torba Yasa olarak bilinen 6552 sayılı Kanun ile doğum borçlanması hakkı genişletildi.

Eskiden yalnızca iki çocuk için doğum borçlanması hakkı varken yeni düzenleme ile üç çocuğa kadar doğum borçlanması yapılması hakkı getirildi.

Ancak sanıldığının aksine, Torba Yasa, doğum borçlanması yaparak sigortalı kadınların daha erken emekli olmasını sağlamadı. Zira doğum borçlanması ilk kez sigortalı olunan tarihi geriye çekmiyor.

Çekmiyor olsa da eksik günü olanların doğum borçlanması yaparak emekli olması da mümkün.

Peki, doğum borçlanması ile nasıl emekli olunur, dikkat edilmesi gerekenler neler? Ayrıntılı olarak açıklayalım.

Doğum Borçlanması Nedir?

Öncelikle doğum borçlanması hakkının ne olduğunu açıklayalım.

Doğum borçlanması ülkemiz sosyal güvenlik sistemimizde düzenlenmiş bulunan hizmet borçlanması türlerinden birini oluşturuyor.

Normal koşullarda çalışılmayan günler kişiye emekliliğe yarar şekilde gün kazandırmazken borçlanılan süreler emeklilik açısından sanki çalışmış gibi değerlendiriliyor ve gün kazandırıyor.

Buna göre kanunları gereği verilen ücretsiz doğum izni ya da analık izni süreleri ile sigortalı kadının doğum süreleri borçlanılabilmekte.

Doğum borçlanması yapabilmek için önemli şartlardan birini doğum sonrasındaki iki yıllık sürede zorunlu sigortalı olarak çalışmamış olmak oluşturuyor.

Son olarak, borçlanılacak sürede çocuğun yaşamış olması da şart koşulmakta. Çocuğun iki yaşını doldurmadan vefat etmesi halinde vefat tarihine kadarki süre borçlanılabiliyor.

Şimdiye Kadar Şartlar Nasıldı?

Torba Yasa'ya kadar uygulanan doğum borçlanmasının en önemli özelliği borçlanma için 5510 sayılı Kanun'un 4/1- (a) bendi (eski tabirle SSK) kapsamında çalışıyor olmak zorunluluğun aranması idi.

Buna göre devlet memuru statüsünde çalışan 4/1-(c)'liler ile esnaf ve şirket ortağı olarak çalışan 4/1-(b) statüsündeki kadınlar doğum borçlanması hakkından yararlanamıyordu.

Dahası SGK doğum borçlanması hakkını oldukça dar yorumluyor ve doğum borçlanmasının geçerli sayılması için borçlanma yapacak kişinin hem doğum yapılan dönemde hem de borçlanma talebinin bulunduğu tarihte SSK'lı olarak çalışıyor olmayı şart koşuyordu.

Ayrıca eski sistemde doğum borçlanması hakkında iki çocuk sınırı bulunmakta idi.

Başka bir deyişle, her bir doğum sonrasında iki yıl olmak üzere, toplamda en fazla 1440 gün doğum borçlanması yapmak mümkün idi.

Artık Tüm Sigortalılar Doğumu Borçlanabilecek

Torba Yasa işte bu son söylediğimiz sıkı şartları gevşetti ve doğum borçlanması hakkını genişletti.

İlk yapılan değişiklik borçlanma hakkı tanınan sigortalıların kapsamının genişletilmiş olması.

Daha önce yalnızca 4/1-(a) bendi kapsamındaki (SSK'lı) kadınlar doğum borçlanması hakkına sahipken Torba Yasa doğum borçlanması hakkını 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadınlara da genişletti.

Bu ise pratikte şu demek: Artık Bağ-Kur'lu (esnaf, muhtar, şirket ortağı, vergi mükellefi, gelir vergisinden muaf küçük esnaf, kendi adına ve hesabına iş yapanlar ve kendi tarlasında tarımsal işlerle uğraşanlar vd.) ile Emekli Sandığı sigortalıları (memur, 657'nin 4/-b'sine tabi olanlar, seçimle gelenler vd.) diğer şartları da sağlaması halinde doğum borçlanması yapabilecek.

Borçlanma Hakkı Üç Çocuğa Çıkartıldı

Torba Yasa ile doğum borçlanması hakkında yapılan ikinci önemli değişiklik ise daha önce en fazla iki çocuk için yapılabilen doğum borçlanmasının üç çocuk için yapılabilir hale getirilmesi.

Yine eski sistemde olduğu gibi doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla ve sigortalının borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreler borçlanılabilecek.

Ancak bu borçlanma üç çocuk için yapılabilecek.

Bu ise doğum borçlanması ile toplamda 3 x 720 = 2160 güne kadar hizmet kazanılabileceği anlamını taşıyor.

08.09.1999 öncesinde işe girişi olanların 3600 gün ile yaştan kısmi emekli olabildikleri düşünüldüğünde doğum borçlanması ile 2160 gün kazanabilme hakkı önemli bir düzenleme.

Bu düzenleme eksik günleri olanların eksiklerini epey azaltıyor ve birçok kişiyi emekliliğe yaklaştırıyor.

Doğum Borçlanması Erken Emeklilik Sağlamıyor

Ancak doğum borçlanması hakkı kadınların daha erken yaşlarda emekli olmasını, başka bir ifade ile yaş şartının kademeli sistemde düşmesini sağlamıyor.

Şöyle ki, doğum borçlanması yapabilmenin temel şartlarından birini de doğum öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış olmak oluşturuyor. Doğum borçlanması yapacak sigortalı adına kısa veya uzun vadeli sigorta kollarına dair prim ödenmiş olması doğum borçlanması hakkı kazandırıyor.

Başka bir deyişle doğum borçlanması, askerlik borçlanmasında olduğu gibi, ilk kez sigortalı olunan tarihten öncesindeki dönemler için yapılamıyor, böylece ilk işe giriş tarihini geriye çekmiyor.

Bu şart Torba Yasa ile de değiştirilmedi. Bu nedenledir ki, doğum borçlanması sigortalılık süresini geriye çekerek kişinin daha erken emeklilik kademelerine tabi olmasını sağlamıyor.

Böyle olunca da doğum borçlanması ancak borçlanılan süre kadar hizmet günü kazanmayı sağlıyor, eksik günü olanlara yarıyor; ama emeklilik yaş şartını aşağı çekmiyor, erken emeklilik sağlamıyor…

Borçlanma Tutarı Ne Kadar?

Gelelim soru soran vatandaşımızın doğum borçlanması şartlarına.

1992 tarihli sigortalı girişiniz ile 20 yıl sigortalılık süresi ve 5525 günü doldurmanız halinde emekli olabiliyorsunuz. Yaş şartınız ise 48.

Halen 52 yaşında olduğunuzdan yaş şartını doldurmuşsunuz, tek eksiğiniz ise eksik gününüzün olması. 1985 gün eksiğiniz var emeklilik için.

Bu eksiği doğum borçlanması yaparak kapatabilir, hemen emekli olabilirsiniz.

1985 gün borçlanma tutarı 24 bin 18 TL. Bu tutarı yatırdığınız tarihi itibariyle de emeklilik dilekçesi verebilirsiniz.

Son olarak emekli olabilmek için son çalışmanızın SSK'lı olması şartının bulunduğunu belirtelim. Eğer son çalışmanız SSK'lı değilse bir işe girip bir gün çalıştıktan sonra doğum borçlanması yapmanız gerekiyor ki emekli olabilesiniz.

--- 

Kıssadan Hisse

"Çalışmadan, öğrenmeden, yorulmadan rahat yaşamanın yollarını alışkanlık haline getirmiş milletler; evvela haysiyetlerini, sonra hürriyetlerini ve daha sonra da istikballerini kaybetmeye mahkûmdur."

— M. Kemal Atatürk 

Bünyamin Esen

http://www.memurhaber.com/nasil-dogum-borclanmasi-yaparsiniz-a1413.html
 

 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Blog Arşivi